Johannes Theodoor Jan Toorop

"Zus Henny"


nummer 13330
Kunsthandel Studio2000 Schilderij

Jan Toorop

naam volluit: Johannes Theodoor Toorop

Geboren: Poerworedjo Java 1858.

Overleden: Den Haag 1928.

Schilder.

Meer Toorop, Jan

JAN TOOROP
Poerworedjo, Indonesië 1858-1928 Den Haag

ZUS HENNY
1897

Zwart en gekleurd krijt papier
177,5 x 71 cm. 
Gesigneerd: rechts onder

Een regelrechte uitzondering binnen de portretkunst van Jan Toorop is de weergave van personen ten voeten uit, zoals hij dat met de zusjes Henny deed. Het drieluik waartoe de tekening 'Zus' oorspronkelijk behoorde was afkomstig uit Villa Henny in Den Haag, het door de architect H.P. Berlage ontworpen woonhuis van Carel Henny, directeur van verzekeringsmaatschappij De Nederlanden van 1845, en zijn echtgenote Adriana van den Broek. In opdracht van Henny maakte Toorop voor de muziekkamer van deze villa levensgrote portretten van hun dochters, overeenkomstig Berlage's ideeën over architectuur als 'Gesamtkunstwerk'. Philip Zilcken schreef in 1898, op het moment dat de drie werken nog niet te zien waren in Villa Henny, dat ze 'niet als looze schilderijen werden opgehangen, maar in den wand aangebracht worden en er een deel van het geheel uitmaken, zoowel van lijn als van kleur'.

De sobere eikenhouten, door Berlage ontworpen lijst waarin de tekeningen oorspronkelijk waren gevat is verloren gegaan nadat de kinderen bij het verlaten van het ouderlijk huis elk hun eigen portret meekregen. De lijst was nog wel te zien op de Wiener Secession in 1902, waar Toorop zijn werk tentoonstelde. Bij de entree van deze tentoonstelling hing een affiche van Toorop en werd de bezoeker gewaarschuwd: 'Wer solcher Meisterkunst nicht mag, für den ist mein Haus nicht gemacht'. Voor de Weners was dit een overbodige mededeling, want Toorop werd door hen geadoreerd. Toorop nam op de Secession dan ook een bijzondere positie in doordat een ruimte volledig ingericht was met werk van zijn hand. Prominent aanwezig in die zaal waren de portretten van de zusjes Henny: Anna (1882-1927), Adrienne (1889-1983) en Helena ('Zus', 1885-1921).

Toorop beeldde de zusjes, gekleed in japonnen en nette schoenen, in afzonderlijke, niet nader gedefinieerde ruimtes. Door de gedraaide houding van Anna en Zus is een samenhangend geheel gecreëerd. Toorop liet drie verschillende poses van het gezicht zien: 'en profil', 'en face' en 'en trois quarts'. De viool, bal en narcis in de handen van de meisjes symboliseren specifieke aspecten van hun verschillende karakters op dat moment: de muzikaliteit van de oudste dochter Anna, de speelse aard van de jongste, Adrienne, en de interesse van Zus voor de natuur.  
Het portret van de zusjes Henny was een van de 23 werken die Toorop instuurde op de Secession van 1902, maar het bleef zeker niet onopgemerkt. Kunstenaar Koloman Moser vond dat het werk een eigen wand moest hebben. Hij zei over Toorops werk: 'Sie wissen wohl nicht welcher Toorop-cultus in Wien besteht.' 

Krijt

Meer werken van Jan Toorop (1858-1928)

Bloemstilleven, 1885
Jan Toorop (1858-1928)
Ons Jobbie, 1898
Jan Toorop (1858-1928)
Zus Henny
Jan Toorop (1858-1928)
Portret van Charley Toorop
Jan Toorop (1858-1928)
Annie Hall met melkkan
Jan Toorop (1858-1928)
Portret van een jonge smit, 1884
Jan Toorop (1858-1928)
De regenboog
Jan Toorop (1858-1928)
Boer op hooizolder
Jan Toorop (1858-1928)
Evolutie
Jan Toorop (1858-1928)
Trein emplacement
Jan Toorop (1858-1928)
Avant la journee de travail
Jan Toorop (1858-1928)
De Garenwinders 1883
Jan Toorop (1858-1928)
Het Weeshuis
Jan Toorop (1858-1928)
Daken van Machelen
Jan Toorop (1858-1928)
Truus in de boot, Domburg
Jan Toorop (1858-1928)
Allegorische voorstelling
Jan Toorop (1858-1928)
Lente of de Glimlach
Jan Toorop (1858-1928)
Werkers op het land, 1880
Jan Toorop (1858-1928)
Werkers op het veld 1900
Jan Toorop (1858-1928)
Vlissingen
Jan Toorop (1858-1928)
Havenkanaal van Zierikzee
Jan Toorop (1858-1928)
Het eeuwige lentelied
Jan Toorop (1858-1928)
Wiesje Blommestein
Jan Toorop (1858-1928)
Portret van Hein Boeken
Jan Toorop (1858-1928)
Gezicht op figuren op straat
Jan Toorop (1858-1928)
Portret van Aegidius Timmerman
Jan Toorop (1858-1928)
Rachel en Lea
Jan Toorop (1858-1928)
Vrouw op de Hooge Hill te Domburg
Jan Toorop (1858-1928)
Anarchie
Jan Toorop (1858-1928)
Charley plaatjes kijkend in rood
Jan Toorop (1858-1928)
Sprokkelend kind
Jan Toorop (1858-1928)
Het sterven van St. Aloysius
Jan Toorop (1858-1928)
Aan de arbeid
Jan Toorop (1858-1928)
St. Aloysiuskapel
Jan Toorop (1858-1928)
Portret van een vrouw
Jan Toorop (1858-1928)
De trekschuit, Zeeland
Jan Toorop (1858-1928)
Zeeuws meisje
Jan Toorop (1858-1928)
Nirwana
Jan Toorop (1858-1928)
Verkocht
Çacontala of Shakuntala
Jan Toorop (1858-1928)
Verkocht
Adoratie (Brugge) of Goddelijke Liefdegang
Jan Toorop (1858-1928)
Verkocht
Portret of Annie Josephine Hall (1860-1929)
Jan Toorop (1858-1928)
Verkocht
De Bergherder
Jan Toorop (1858-1928)
Verkocht
Werkers op het land bij Domburg
Jan Toorop (1858-1928)
Verkocht
Studenten
Jan Toorop (1858-1928)
Verkocht
Summer in English landscape
Jan Toorop (1858-1928)
Verkocht
Portret Isna Zaratsky
Jan Toorop (1858-1928)
Verkocht
Beek in bos
Jan Toorop (1858-1928)
Verkocht
Bezonkenheid, Meditatie, Vuur
Jan Toorop (1858-1928)
Verkocht
Boerin in Boomgaard
Jan Toorop (1858-1928)
Verkocht
Bonenverlezers
Jan Toorop (1858-1928)
Verkocht
Apostel Paulus
Jan Toorop (1858-1928)
Verkocht
Annie Hall
Jan Toorop (1858-1928)
Verkocht
De Heilige Theresia
Jan Toorop (1858-1928)
De Non
Jan Toorop (1858-1928)
Verkocht
zonder titel Katwijk aan Zee 1900
Jan Toorop (1858-1928)
Verkocht
Figuren bij een kar
Jan Toorop (1858-1928)
De vlucht naar Egypte
Jan Toorop (1858-1928)
Verkocht
Een sterk verlangen naar Jezus
Jan Toorop (1858-1928)
Verkocht
Fietser
Jan Toorop (1858-1928)
Verkocht
Haven van Veere
Jan Toorop (1858-1928)
Verkocht
Het Gebed
Jan Toorop (1858-1928)
Verkocht
In het bos
Jan Toorop (1858-1928)
Interieur kroegje
Jan Toorop (1858-1928)
Verkocht
L' Apparition Mystique
Jan Toorop (1858-1928)
Verkocht
Landschap bij Oude Schild
Jan Toorop (1858-1928)
My God my all (De Nun)
Jan Toorop (1858-1928)
Verkocht
Nettenboetsters
Jan Toorop (1858-1928)
Verkocht
Nijmegen
Jan Toorop (1858-1928)
Verkocht
Opgang van een atleet
Jan Toorop (1858-1928)
Verkocht
Portret van Dr. Xavier Munch
Jan Toorop (1858-1928)
Twee vrouwen
Jan Toorop (1858-1928)
Verkocht
Walcherse boerin
Jan Toorop (1858-1928)
Verkocht
Werkers op het land
Jan Toorop (1858-1928)
Verkocht
Christus
Jan Toorop (1858-1928)