Morren, Georges

Georges Morren

Geboren: Ekeren 1868.

Overleden: Antwerpen 1941.

Georges Morren

(Ekeren (Antwerpen) 1868-1941 Brussel)

Het luminisme van George Morren

Een nieuw werk verrijkt de collectie van Studio 2000: een jonge vrouw aan haar toilet, geschilderd door George Morren in 1904. Het schilderij behoort tot de meest representatieve van zijn luministische periode.

De tentoonstellingen van de Belgische kunstenaarsgroep ‘Les Vingt’ (Les XX) speelden een grote rol in de start van Morrens carrière. In 1890 bezocht de kunstenaar met zijn bevriende collega Henry van de Velde, die hij een jaar eerder had ontmoet, de tentoonstelling van Les XX. Hier zag hij het werk van Signac, Lautrec en Van Gogh en de neo-impressionistische schilderijen van Van Rysselberghe. Vlak daarna maakte Morren voor het eerst zelf neo-impressionistisch werk waarin hij toetsen verf naast elkaar op het doek plaatste. Een jaar later kwam er een nieuwe impuls. Morren maakte op de Salon des XX kennis met de Engelse Arts and Crafts beweging, waarin de toegankelijkheid van kunst voor iedereen centraal stond. De schilder was onder de indruk van de ideeën van Arts and Crafts, en zou zich tot het einde van de eeuw veel bezighouden met toegepaste kunst. Zijn gebruiksvoorwerpen, sieraden en beeldhouwwerken exposeerde hij vanaf 1894 op diverse Franse en Belgische Salons. Hij wijdde zich enkele jaren vol overgave aan deze kunstvorm en kwam daardoor nog weinig aan schilderen toe, maar toen hij aan het einde van 1899 resoluut met beeldhouwen en toegepaste kunst stopte, richtte hij zich weer uitsluitend op zijn schilderkunst.

In de jaren negentig was Morren regelmatig voor korte of langere tijd naar Parijs afgereisd. Daar was hij te vinden in het atelier van Alfred Roll en wendde hij zich tot kunstenaars als Eugène Carrière en Pierre Puvis de Chavannes. Intussen exposeerde hij pointillistische schilderijen bij de Antwerpse vereniging ‘Als ik kan’ en richtte hij samen met Max Elskamp en Henry Van de Velde de ‘Association pour l’Art Indépendant’ op. Met de vereniging wilden ze een nieuw soort kunst introduceren in een streek, die volgens hen tot een ‘artistieke woestijn’ was verworden. Vlak na de eerste expositie stopte Morren met het maken van neo-impressionistisch werk. Hij was de traagheid van het werken in deze techniek zat, en ging steeds meer spontaan-geschilderd werk maken. Zijn toets werd losser en de kleur vrijer, hij zocht zijn inspiratie bij de Franse impressionisten en gaf steeds meer de optische effecten van het licht weer. De richting die Morren hiermee insloeg, nu bestempeld als het luminisme, zou in de jaren tussen 1904 en 1907 tot een hoogtepunt komen.

Morren had talent als organisator. Hij was een van de stichters van de kunstenaarsvereniging ‘Vie et Lumière’. Met zijn medeoprichters James Ensor en Georges Lemmen nodigde hij een dertiental kunstenaars uit om deel te nemen aan de eerste expositie. Morren omschreef het als een ‘groupe uniquement pour pouvoir montrer notre récolte d’air et de lumière et aussi… en opposition aux cercles d’art existants où la sauce et le bitume et le vernis poisseux surnage…’. In een latere catalogus van de vereniging werd verklaard dat de aanhangers van de beweging een sterke drang voelden om alle aspecten van het moderne leven, de pracht van de velden en steden en de huiselijke intimiteit weer te geven, en om hun kunstideaal te verdedigen: het luminisme. Overigens was dit niet het enige ideaal van de vereniging: Ensor, Degouve de Nuncques en Lemmen zouden zich nooit tot het luminisme bekeren.

Morren had met zijn luministische werk groot succes. Naar aanleiding van de Salon d’Automne in Parijs van 1905 werd geschreven: ‘Un autre artiste des plus intéressants du jeune cercle est Monsieur Morren. Cet épicuriste aimable est le poète de la pleine lumière, de la jeunesse. C’est un coloriste prestigieux que modèle avec une grâce attendrie et un charme infini, la sveltesse delicate du corps feminin. (…)’

Citaten ontleend aan T. Calabrese, George Morren 1868-1941, Antwerpen 2000.

Dit artikel stond in Magazine 2012-1. 

 

 

 

Werken van Georges Morren (1868-1941)

Jeune fille à sa toilette
Georges Morren (1868-1941)