Portret van mevrouw Goedemans, Amsterdam 1926

Toorop, Charley (meer)

"Portret van mevrouw Goedemans, Amsterdam 1926"

Kunsthandel Studio2000 nummer 15152

Schilderij Olieverf

Charley Toorop

Geboren: Katwijk aan Zee 1891.

Overleden: Bergen 1955.

Meer Toorop, Charley

 

Portret van mevrouw Goedemans, Amsterdam 1926

 

CHARLEY TOOROP
Katwijk aan Zee 1891-1955 Bergen 

PORTRET VAN MEVROUW GOEDEMANS
Amsterdam 1926

Olieverf op doek
80 x 60 cm.
Gesigneerd: links onder ‘Charley Toorop’

Annotatie verso: C. Toorop 1926 Amsterdam Portret mme Goedemans

 

Charley Toorop. Een portret van een vriendin

De hier geportretteerde mevrouw Goedemans, meisjesnaam Heijen, was een jeugdvriendin van Charley Toorop uit Amsterdam. Mevrouw Goedemans was echtgenote van een dokter. Ze was welgesteld en leidde een bourgeois leven. Toen Charley haar om een lening vroeg, weigerde haar vriendin: ze zei Charley dat ze haar portret kon schilderen en dat ze haar ervoor zou betalen. Mevrouw Goedemans was op dit moment in haar dertiger jaren en woonachtig in Eindhoven. Charley Toorop haalde in het portret haar karakter naar voren; het was voor de kunstenares niet van belang om iemand ‘mooi’ te portretteren. Mevrouw Goedemans was helaas niet blij met het schilderij, omdat ze zichzelf niet aantrekkelijk geportretteerd vond. Het schilderij belandde daarom op zolder.

Charley Toorop werd beïnvloed door de nieuwe ideeën van het expressionisme, overgewaaid uit Duitsland waar kunstenaars als Kandinsky in deze nieuwe stijl schilderden. In Domburg, waar Charley in 1914 exposeerde, kon ze in de collectie van Marie Tak van Poortvliet het werk van Kandinsky uitvoerig bestuderen. Het bracht haar steeds verder in de richting van het expressionisme: ze vereenvoudigde haar vormen, die losser werden en ze experimenteerde meer met felle, vrijwel ongemengde kleuren.

Met name de critici Plasschaert en Bremmer ontdekten de kwaliteit in haar werk, vooral in haar portretten. Zo schreef Plasschaert in 1919 in Het Vaderland dat zij een ‘uitstekend portrettiste’ zou kunnen worden, want zij bezat het vermogen ‘menschen te doen zijn’. Bremmer en Toorop deelden eenzelfde visie op de kunst. Het ging hen om ‘bezieling’ oftewel een ‘bezield zien’ van de waarneembare werkelijkheid; pure abstractie vonden zij heilloos. Voor Bremmer was Vincent van Gogh de maat van alle schilderkunst. Charley hield weliswaar van diens werk maar oriënteerde zich in de jaren tien voornamelijk op de contemporaine schilderkunst. Dat Bremmer zich sterk voor haar maakte, was voor haar van grote betekenis. In feite was hij de eerste belangrijke verzamelaar en bemiddelaar van haar werk.

Tussen 1919 en 1921 verbleef Charley in Parijs. Piet Mondriaan had er voor haar een appartement gevonden, waar ze met haar twee zoons (Charleys dochtertje logeerde bij haar moeder) kon wonen en werken. In zijn beschouwing van Toorops leven en werk (1952) schreef A.M. Hammacher dat Parijs nog geen grote verandering in het werk bracht. De kleuren werden wat warmer en de vormen wat vaster, maar de gezichten bleven nog maskerachtig geschilderd. Wel maakte ze in Parijs kennis met de koptische portretkunst en met de retour à l’ordre van moderne kunstenaars als Picasso, die terugkeerde naar het realistische schilderen in vereenvoudigde vormen en kleuren. Hammacher schreef: ‘Hetgeen na Parijs (Charley woonde inmiddels in Bergen, N.H.) in haar werk begint te veranderen is te vergelijken met het optrekken van een floers. Een verandering in de kleurwerking, die duidt op een verandering meer in het voelen dan in het zien.’ Waar de mens eerder in haar werk verscheen als een masker, werden de figuren zelfbewuster. De blik werd feller, de kleuren helderder. ‘De achtergronden van vroeger waren in de regel onzeker, wijkend, een diepte of een verschiet oproepend. Nu sluit zich het vlak achter de figuur. Het is licht van kleur en positief geworden, even werkelijk als de figuur.’ Door de andere behandeling van de achtergrond en de krachtiger blik van de figuren, werd de voorgrond opgeheven en verdween de afstand tussen de beschouwer en het werk. 

 

Meer werken van Charley Toorop (1891-1955)

Oude boerin voor het raam (Oude vrouw)
Charley Toorop (1891-1955)
Speelgoed 1923-1924
Charley Toorop (1891-1955)
Portret van Wouter Akerboom 1940
Charley Toorop (1891-1955)
Lezend jongetje, Eddy
Charley Toorop (1891-1955)
Verkocht
Stilleven met bootje
Charley Toorop (1891-1955)
Verkocht
Interieur, Westkapelle
Charley Toorop (1891-1955)
Verkocht
Straatje in Westkapelle
Charley Toorop (1891-1955)
Verkocht